The Criminal

«مجرم» (The Criminal) را هاولاک الیس، پزشک و نویسندهٔ انگلیسی و سردبیر «مجموعهٔ علم معاصر»، در ۱۸۹۰ نوشت. کتاب خلاصه‌ای انتقادی از دانشی است که آن زمان «انسان‌شناسی جنایی» نامیده می‌شد و در آن سال‌ها در ایتالیا و فرانسه توسعه می‌یافت.

الیس در پیش‌گفتار می‌گوید در انگلستان تقریباً هیچ کتاب یا مقالهٔ مهمی در این باب نبوده و می‌خواهد خواننده را با مسائل آن آشنا کند. فصل‌ها ویژگی‌های جسمی مجرمان، از جمجمه و چهره تا خالکوبی و حساسیت بدن، سپس ویژگی‌های روانی مانند بی‌حسی اخلاقی، بی‌ثباتی هیجانی و غرور، زبان ویژهٔ دزدان، نوشته‌های زندان و هنر مجرمان را بررسی می‌کنند. بخش پایانی به نتایج، شیوهٔ رفتار با مجرم، کنگرهٔ پاریس و زندان المیرا می‌پردازد.

بسیاری از نظریه‌های آن امروز منسوخ شده است، اما کتاب سندی از تاریخ جرم‌شناسی و روان‌شناسی قرن نوزدهم است و برای پژوهشگران و علاقه‌مندان به تاریخ علم ارزشمند است.