Fox's Book of Martyrs

«کتاب شهیدان» جان فاکس، که نخستین بار در ۱۵۶۳ با عنوان «اعمال و یادمان‌ها» در لندن منتشر شد، از اثرگذارترین کتاب‌های انگلستان پروتستان بود و تا قرن‌ها در کنار کتاب مقدس در کلیساها نگه داشته می‌شد. فاکس سرگذشت کسانی را گرد آورد که به خاطر ایمانشان آزار دیدند یا کشته شدند.

این نسخه گزیده و بازنویسی آمریکایی قرن نوزدهمی است که متن فاکس را کوتاه کرده، زبانش را امروزی‌تر ساخته و مطالبی تازه بر آن افزوده است. روایت از شهادت استفان، نخستین شهید مسیحی، و آزارهای امپراتوری روم آغاز می‌شود، از تفتیش عقاید، کشتار پروتستان‌های فرانسه و آزارهای دوران ملکه مری تودور می‌گذرد و تا حدود سال ۱۸۳۰ پیش می‌آید: آزار مبلغان متدیست و باپتیست در جزایر هند غربی، رویدادهای سوئیس و گزارشی از انقلاب فرانسه.

کتاب آشکارا از دید پروتستانی نوشته شده و لحنی تند علیه کلیسای کاتولیک دارد؛ آن را باید سندی از جدال‌های دینی اروپا خواند، نه تاریخی بی‌طرف. برای پژوهشگران تاریخ مسیحیت و اصلاح دینی، و برای شناخت کتابی که هویت دینی انگلستان را شکل داد، خواندنی است.