On the Phenomena of Hybridity in the Genus Homo

«دربارهٔ پدیده‌های دورگه‌زایی در جنس انسان» رساله‌ای از پل بروکا، پزشک و انسان‌شناس فرانسوی و دبیرکل جامعهٔ انسان‌شناسی پاریس است. سی. کارتر بلیک آن را با اجازهٔ نویسنده به انگلیسی ویراست و در سال ۱۸۶۴ برای جامعهٔ انسان‌شناسی لندن منتشر کرد.

بروکا در این متن به پرسشی می‌پردازد که انسان‌شناسان آن روزگار را درگیر می‌کرد: آیا گروه‌های مختلف انسانی گونه‌هایی جداگانه‌اند یا یک گونه، و آمیزش آن‌ها از نظر زیستی چه نتیجه‌ای دارد. او برای پاسخ، از نمونه‌های دورگه‌زایی در جانوران بهره می‌گیرد.

باید به یاد داشت که این رساله بخشی از علم نژادی سدهٔ نوزدهم است و چارچوب نظری آن امروز کنار گذاشته شده؛ اما برای شناخت تاریخ انسان‌شناسی و بحث‌های پیش از انتشار «خاستگاه گونه‌ها» اهمیت دارد.