Opuscula: Essays chiefly Philological and Ethnographical

«رساله‌ها: جستارهای زبان‌شناختی و قوم‌شناختی» (Opuscula: Essays chiefly Philological and Ethnographical) مجموعه‌ای از نوشته‌های کوتاه رابرت گوردون لاتام است که در سال ۱۸۶۰ منتشر شد. لاتام در سدهٔ نوزدهم از شناخته‌شده‌ترین پژوهشگران زبان‌شناسی و قوم‌شناسی در انگلستان بود.

جستارها به زبان‌ها و گویش‌های کم‌شناخته و ارتباط آنها با قوم‌ها می‌پردازند و جدول‌ها و فهرست‌های زبانی فراوانی دارند. در متن، املاهای قرن نوزدهمی و نگارش‌های گوناگون نام‌های زبان‌های اقلیت حفظ شده است. بخش پیوست حاوی افزوده‌ها و اصلاحاتی با جدول‌ها و یادداشت‌های چندبندی است.

کتاب بیشتر برای پژوهشگران و علاقه‌مندان تاریخ زبان‌شناسی و قوم‌شناسی مناسب است. خواندن آن به دلیل فشردگی و اصطلاحات تخصصی ساده نیست، اما می‌تواند نشان دهد دانشمندان قرن نوزدهم چگونه به طبقه‌بندی قوم‌ها و زبان‌ها می‌اندیشیدند.