Scepticism and Animal Faith

«شکاکیت و ایمان حیوانی» (۱۹۲۳) به قلم جورج سانتایانا (۱۸۶۳–۱۹۵۲)، فیلسوف و ادیب اسپانیایی‌تبار آمریکایی، با عنوان فرعی «درآمدی بر یک نظام فلسفی» است. سانتایانا از همان صفحهٔ نخست با طنز می‌گوید «این هم یک نظام فلسفی دیگر»، اما نظامش را نه از خود می‌داند و نه تازه؛ می‌خواهد اصولی را بیان کند که هر کس در عمل بدان‌ها تکیه می‌کند.

کتاب از شکاکیت رادیکال آغاز می‌کند، به شیوه‌ای که یادآور دکارت است، و مرحله به مرحله هر باوری را که شکی بر آن وارد می‌شود کنار می‌گذارد. در نهایت چیزی که از این شک بر جا می‌ماند، «ذات‌ها» یا صورت‌هایی است که ذهن می‌بیند، اما سانتایانا نشان می‌دهد زندگی عملی بدون «ایمان حیوانی» ممکن نیست؛ یعنی باور غریزی به وجود جهان مادی، پیشینه و آینده. او می‌گوید این ایمان نه اثبات‌پذیر است و نه نیازمند اثبات.

این کتاب پایهٔ مجموعه‌ای بعدی با نام «قلمروهای هستی» است. نثر سانتایانا زیبا و شاعرانه است و فلسفه را به زبانی ادبی بیان می‌کند، هرچند مفاهیم آن همچنان دقت می‌طلبد.

دانشجویان فلسفه، علاقه‌مندان به معرفت‌شناسی، شکاکیت و فلسفهٔ آمریکایی، و خوانندگانی که نثر ادیبانه را در فلسفه می‌پسندند، این کتاب را مفید خواهند یافت.