Some Turns of Thought in Modern Philosophy

«چند چرخش فکری در فلسفهٔ جدید» مجموعهٔ پنج جستار از جرج سانتایانا، فیلسوف و نویسندهٔ اسپانیایی‌تبار آمریکایی، است که در سال ۱۹۳۳ منتشر شد. سانتایانا در این نوشته‌ها نگاهی شخصی و منتقدانه به مسیر فلسفهٔ اروپا از سدهٔ هفدهم تا روزگار خودش می‌اندازد و بیشتر از آن‌که بخواهد نظامی تازه بسازد، می‌کوشد نشان دهد فلسفه در هر دوره چگونه از «عقل سلیم» دور شده یا به آن بازگشته است.

جستار نخست متنی است که برای بزرگداشت سیصدمین سال تولد جان لاک در انجمن سلطنتی ادبیات خوانده شد و به مرزهای عقل سلیم می‌پردازد. جستار دوم دربارهٔ پنجاه سال آرمان‌گرایی بریتانیایی است و به بهانهٔ چاپ دوبارهٔ «پژوهش‌های اخلاقی» برادلی نوشته شده است. جستار سوم دربارهٔ انقلاب‌های علمی و نظریهٔ نسبیت و فیزیک نوین است و جستار چهارم، «راهی دراز تا نیروانا»، به سیر اندیشه‌های شرقی و غربی می‌پردازد. بخشی از جستارها با یادداشت‌های تکمیلی همراه است.

این کتاب برای خواننده‌ای مناسب است که با نام‌های بزرگ فلسفهٔ جدید آشناست و از نثر روشن، کنایه‌دار و گاه نیش‌دار سانتایانا لذت می‌برد. برای شروع فلسفه چندان مناسب نیست، اما برای کسی که می‌خواهد ببیند یک فیلسوف قرن بیستمی چگونه به میراث لاک و اسپینوزا و آرمان‌گرایان نگاه می‌کند، خواندنی است.