The Arian Controversy

«مناقشهٔ آریوسی» (The Arian Controversy) اثر هنری ملویل گواتکین، استاد تاریخ کلیسا در دانشگاه کمبریج، در مجموعهٔ «دوره‌های تاریخ کلیسا» به سرپرستی ماندل کریتون منتشر شد. کتاب به یکی از مهم‌ترین نزاع‌های الهیاتی مسیحیت باستان، یعنی اختلاف بر سر رابطهٔ پسر با پدر در آموزهٔ آریوس و مخالفان او، می‌پردازد.

فصل‌های آن سیر ماجرا را از آغاز آریوسی‌گری و شورای نیقیه تا واکنش اوسبیان، شورای سردیکا، پیروزی آریوسیان، دورهٔ ژولین، و بازگشت آموزهٔ میانه و در پایان افول آریوسی‌گری دنبال می‌کنند. گواتکین رویدادها را در بستر سیاست امپراتوری روم و جدال‌های کلیسایی بررسی می‌کند و ضمیمه‌ای شامل گاه‌شمار و نمایه دارد.

این اثر برای دانشجویان تاریخ کلیسا، علاقه‌مندان به تاریخ ادیان و کسانی مناسب است که می‌خواهند زمینهٔ شکل‌گیری اعتقادنامهٔ نیقیه را بشناسند. متن در عین فشردگی، پژوهشی مستند و از آثار شناخته‌شدهٔ دوران خود است.