The Complete English Tradesman

«بازرگان کامل انگلیسی» راهنمای عملی کسب‌وکار از دنیل دفو، نویسندهٔ «رابینسون کروزو»، است که جلد نخستش در ۱۷۲۶ منتشر شد. دفو خودش سال‌ها بازرگان بود، ورشکستگی را تجربه کرده بود و این کتاب را از دل همین تجربه‌ها به شکل «نامه‌هایی دوستانه» به کاسبان جوان نوشت.

فصل‌ها تقریباً همهٔ جنبه‌های زندگی یک مغازه‌دار یا تاجر را در بر می‌گیرند: آمادگی در دوران شاگردی، نامه‌نگاری بازرگانی، سخت‌کوشی، خطر تجارت بیش از توان، اعتبار و وام، دفترداری، شراکت، صداقت در معامله و دروغ‌های رایج بازار. فصل‌هایی دربارهٔ اینکه چرا کاسب‌ها ورشکست می‌شوند، تجمل‌گرایی، ازدواج زودهنگام و سپردن کار به خدمتکاران، به‌ویژه خواندنی‌اند.

دفو همچنین از شأن تجارت در انگلستان دفاع می‌کند و تجارت داخلی را پایهٔ ثروت ملت می‌داند. کتاب سندی ارزشمند از زندگی اقتصادی لندن در آغاز قرن هجدهم است و بسیاری از توصیه‌هایش هنوز امروزی به نظر می‌رسند.

برای علاقه‌مندان به کارآفرینی، تاریخ اقتصادی و ادبیات انگلیسی قرن هجدهم، کتابی جالب و آموزنده است.