The Conspiracy of Pontiac

«توطئهٔ پانتیاک و جنگ سرخ‌پوستان پس از فتح کانادا» نخستین کتاب بزرگ فرانسیس پارکمن، مورخ آمریکایی، است که در ۱۸۵۱ منتشر شد. موضوع آن قیام گستردهٔ قبایل بومی منطقهٔ دریاچه‌های بزرگ و درهٔ اوهایو در ۱۷۶۳ است؛ زمانی که پس از شکست فرانسه در جنگ هفت‌ساله و واگذاری کانادا به بریتانیا، پانتیاک، رهبر قبیلهٔ اوتاوا، اتحادی از قبایل را علیه پادگان‌های بریتانیایی سامان داد.

پارکمن به گفتهٔ خودش این موضوع را برگزید چون بیش از هر بخش دیگری از تاریخ آمریکا مجال تصویر زندگی جنگلی و منش بومیان را می‌داد. فصل‌های آغازین زمینه را می‌چینند: قبایل گوناگون و آیین‌ها و ساختار اجتماعی‌شان، رقابت فرانسه و انگلستان بر سر قاره، و سقوط کانادا. سپس محاصرهٔ دیترویت، سقوط پی‌درپی قلعه‌های مرزی و جنگ‌های پراکندهٔ مرز روایت می‌شود.

این فایل از ویراست ششم (۱۸۷۰) است که پارکمن با اسناد تازه‌یافته — از جمله نامه‌های افسران بریتانیایی در موزهٔ بریتانیا — بازنگری کرد؛ اسنادی که به گفتهٔ او حقایق تکان‌دهنده‌ای مانند پیشنهاد فرماندهٔ کل برای آلوده کردن قبایل به آبله را آشکار کردند. نثر روایی و پرتصویر پارکمن کتاب را به داستانی پرکشش بدل می‌کند، هرچند داوری‌هایش دربارهٔ بومیان گاه رنگ پیش‌داوری‌های قرن نوزدهم را دارد.

این کتاب برای علاقه‌مندان تاریخ آمریکای شمالی، تاریخ بومیان آمریکا و تاریخ‌نگاری روایی، اثری کلاسیک است.