France and England in North America, Part II: The Jesuits in North America in the Seventeenth Century

«یسوعیان در آمریکای شمالی در قرن هفدهم» دومین جلد از مجموعهٔ بزرگ «فرانسه و انگلستان در آمریکای شمالی» اثر فرانسیس پارکمن، مورخ آمریکایی، است که در ۱۸۶۷ منتشر شد. پارکمن این مجموعه را با وجود بیماری و نابینایی تقریبی، با کمک دیگران که اسناد را برایش می‌خواندند، به پایان برد.

موضوع کتاب تلاش میسیونرهای یسوعی فرانسوی برای مسیحی کردن بومیان کانادا، به‌ویژه قوم هورون، است. پارکمن بر «گزارش‌های یسوعیان» تکیه می‌کند؛ گزارش‌های مفصلی که رئیس هیئت تبلیغی هر تابستان، طی چهل سال، برای مقام‌های فرقه در پاریس می‌فرستاد. کتاب با توصیف جامعه، دین و آیین‌های هورون‌ها و ایروکواها آغاز می‌شود و سپس سفر راهبان به دل جنگل‌ها، زندگی در دهکده‌های بومی، زمستان‌های سخت و همه‌گیری‌هایی را که هورون‌ها را نابود کرد روایت می‌کند.

در نیمهٔ دوم، جنگ میان هورون‌ها و کنفدراسیون ایروکوا شدت می‌گیرد و سرنوشت تلخ چند تن از راهبان، از جمله ژان دو بربوف و ایزاک ژوگ، و فروپاشی سرزمین هورون‌ها در ۱۶۴۹ به تصویر کشیده می‌شود. پارکمن هم شجاعت میسیونرها را می‌ستاید و هم نگاه پروتستانی و دیدگاه‌های زمانهٔ خود را دربارهٔ بومیان آشکار می‌کند.

این کتاب از شاهکارهای نثر تاریخی آمریکاست و برای علاقه‌مندان به تاریخ کانادا، بومیان آمریکا و برخورد فرهنگ‌ها خواندنی است.