The Historical Christ

«مسیح تاریخی» اثر فردریک کانی‌بیر، پژوهشگر آکسفورد، را انجمن مطبوعات خردگرا در ۱۹۱۴ منتشر کرد. او آن را در بهار ۱۹۱۳ نوشت تا از اعتدال و عقل سلیم در بررسی متون مسیحیت نخستین دفاع کند.

موضوع بررسی نظریهٔ «اسطوره‌بودن مسیح» است که جی. ام. رابرتسون، آرتور درووس و ویلیام بنجامین اسمیت مطرح کرده بودند. فصل‌ها دربارهٔ روش تاریخی، نمایش‌های رازآمیز بت‌پرستان، استدلال سکوت، نامه‌های پولس، شواهد بیرونی، هنر نقد و آرای یانسن است. کانی‌بیر ارمنی‌شناس و متخصص متون کهن مسیحی بود و از این رو بحث را از سطح کلی‌گویی به متن‌ها و منابع می‌برد. او استدلال می‌کند که انکار کامل وجود تاریخی عیسی با روش مورخان سازگار نیست، هرچند در مورد برخی روایت‌های انجیل‌ها نیز دیدی انتقادی دارد.

لحن کتاب جدلی است، اما استدلال‌ها تاریخی‌اند. برای علاقه‌مندان به تاریخ مسیحیت و مباحث تاریخ‌پژوهی دینی مفید است.