The Man of Genius

چزاره لومبروزو، پزشک و جرم‌شناس ایتالیایی، در «انسان نابغه» که ابتدا به ایتالیایی و بعدها در مجموعهٔ «علوم معاصر» با ویراستاری هاولاک الیس به انگلیسی منتشر شد، نظریهٔ بحث‌انگیز خود را دربارهٔ پیوند نبوغ و اختلال روانی مطرح می‌کند. او می‌کوشد با گردآوری زندگی‌نامه‌ها و شواهدی از نوابغ تاریخ، الگویی علمی برای این رابطه بسازد.

کتاب مثال‌های فراوان از هنرمندان، شاعران و دانشمندان می‌آورد و ویژگی‌های بدنی و روانی آن‌ها را شرح می‌دهد. لومبروزو بر پایهٔ روش‌های سنجش زمان خود، یعنی اندازه‌گیری جمجمه، وراثت و بررسی بیماری‌ها، استدلال می‌کند. بسیاری از این روش‌ها و نتیجه‌ها امروز اعتبار علمی ندارند و باید با دید تاریخی خوانده شوند.

این اثر برای پژوهشگران و علاقه‌مندان تاریخ روان‌شناسی، روان‌پزشکی و جرم‌شناسی ارزشمند است؛ چون نشان می‌دهد در پایان قرن نوزدهم دانش چگونه به مسئلهٔ نبوغ نگاه می‌کرد. خواننده باید آن را سندی از یک دوران بداند، نه مرجع علمی امروز.