The Moon Hoax

«فریب ماه» نام مجموعه‌ای از مقاله‌های ساختگی است که در اوت ۱۸۳۵ در روزنامهٔ «سان» نیویورک منتشر شد و ادعا می‌کرد ستاره‌شناسی با تلسکوپی غول‌پیکر در آفریقای جنوبی، روی ماه جانوران و حتی موجوداتی شبیه انسان را مشاهده کرده است. نوشته‌ها به‌ظاهر از یک مجلهٔ علمی نقل می‌شد و مشاهدات را به سر جان هرشل، ستاره‌شناس نامدار آن زمان، نسبت می‌داد.

نویسنده، ریچارد آدامز لاک، روزنامه‌نگاری انگلیسی‌تبار بود. او با نثری علمی‌نما، توصیف‌هایی از دریاها، جنگل‌ها، جزیره‌های پرگل و جانوران عجیب و جزئیات فنی دربارهٔ تلسکوپ، خواننده را چنان قانع کرد که روزنامه فروش بی‌سابقه‌ای یافت و بحث دربارهٔ آن مدتی ادامه داشت.

امروز این متن را نمونه‌ای از نخستین فریب‌های بزرگ رسانه‌ای می‌دانند، اما به‌عنوان نوشته‌ای بامزه و شبه‌علمی‌تخیلی نیز خواندنی است. این کتاب برای علاقه‌مندان به تاریخ روزنامه‌نگاری، علم‌عامه و ریشه‌های ادبیات علمی‌تخیلی جذاب است و نشان می‌دهد ظاهر علمی یک خبر تا کجا می‌تواند خواننده را فریب دهد.