The octopus

«هشت‌پا، یا غول دریایی افسانه و واقعیت» کتابی از هنری لی، طبیعی‌دان آکواریوم برایتون، است که در ۱۸۷۵ در لندن منتشر شد. او کتاب کوچکش را به دوستش جیمز اسکات بوئربانک، یکی از پایه‌گذاران آکواریوم‌های آب‌شور، تقدیم کرده است.

لی می‌خواهد تصویر ترسناک هشت‌پا را که در قصه‌ها، رمان‌ها و گزارش‌های دریانوردان ساخته شده بود با مشاهدهٔ علمی مقایسه کند. او زیست‌شناسی، شیوهٔ شکار، تغییر رنگ و رفتار این جانور را بر پایهٔ نمونه‌های زنده‌ای که در آکواریوم نگه می‌داشت توضیح می‌دهد و دربارهٔ قصه‌های غول‌پیکر بودنش داوری می‌کند.

کتاب با تصویرهای متعدد و نثر ساده نوشته شده و تصویری از شیوهٔ کار طبیعی‌دانان ویکتوریایی هم به دست می‌دهد. برای دوستداران زیست‌شناسی دریایی، تاریخ علم و ریشهٔ افسانه‌های هیولاهای دریایی مناسب است.