Lives of the Most Eminent Painters, Sculptors and Architects, Vol. 1

جورجو وازاری، نقاش و معمار فلورانسی، در ۱۵۵۰ کتابی منتشر کرد که زندگی و آثار هنرمندان ایتالیایی را از سدهٔ سیزدهم تا روزگار خودش روایت می‌کرد؛ ویراست دوم و گسترده‌تر در ۱۵۶۸ آمد و میکل‌آنژ، دوست و قهرمان وازاری، در اوج آن ایستاده بود. این اثر را نخستین تاریخ هنر به معنای امروزی می‌دانند و مفهوم «نوزایی» که بعدها نام رنسانس شد، از همین کتاب بر سر زبان‌ها افتاد.

این جلد، نخستین مجلد از ترجمهٔ ده‌جلدی گاستون دو وره (۱۹۱۲) است که هنوز معتبرترین ترجمهٔ کامل انگلیسی شمرده می‌شود. پس از تقدیم‌نامه‌های وازاری به کوزیمو د مدیچی و دو پیشگفتار نویسنده دربارهٔ معماری، پیکرتراشی و نقاشی، زندگی‌نامه‌ها آغاز می‌شود: چیمابوئه، آرنولفو دی لاپو، نیکولا و جووانی پیزانو، جوتو، برادران لورنتستی، سیمونه مارتینی، اورکانیا و سرانجام آنیولو گادی؛ یعنی نسل‌هایی که نقاشی ایتالیا را از سنت بیزانسی جدا کردند.

وازاری قصه‌گوی چیره‌دستی است و بسیاری از حکایت‌های مشهور، مانند دایرهٔ کاملی که جوتو با یک حرکت دست کشید، از همین کتاب به ما رسیده است. بخشی از این روایت‌ها افسانه است و جانبداری او از فلورانس پنهان نمی‌ماند، اما برای دوستداران هنر و تاریخ ایتالیا، خواندن این متن یعنی دیدن آغاز رنسانس از چشم کسی که خود وارث آن بود. تصویرهای فراوان این ویراست، آثار مورد بحث را پیش چشم می‌آورند.