An Historical Relation of the Island Ceylon

رابرت ناکس، دریانورد شرکت هند شرقی، همراه با چند هم‌وطنش در سال ۱۶۵۹ به دست مردم پادشاهی کاندی در دل جزیرهٔ سیلان (سریلانکای امروز) اسیر شد و نزدیک به بیست سال در آن‌جا ماند تا سرانجام توانست بگریزد. «گزارش تاریخی جزیرهٔ سیلان» که در ۱۶۸۱ در لندن چاپ شد، حاصل همین سال‌هاست.

کتاب هم سرگذشت اسارت و فرار نویسنده را روایت می‌کند و هم تصویری گسترده از جزیره می‌دهد: پادشاه و دربار، دولت و قانون، کشاورزی و خوراک، دین و آیین‌های مردم، گیاهان و جانوران. چون ناکس سال‌ها میان مردم زندگی کرده بود و زبان را آموخته بود، اطلاعاتش از بسیاری سفرنامه‌های دیگر دقیق‌تر است. شرکت هند شرقی در همان زمان گواهی کرد که او را «مردی راست‌گو و درست‌کار» می‌داند و کتاب با نقشه و تصویر چاپ شد.

این اثر یکی از مهم‌ترین منابع تاریخ سریلانکا در قرن هفدهم است و گفته می‌شود دانیل دیفو هنگام نوشتن «رابینسون کروزو» به آن نظر داشته است. خواننده‌ای که از روایت‌های واقعی سفر و اسارت یا از تاریخ آسیای جنوبی خوشش می‌آید، با خواندنش از نثر ساده و صادق ناکس لذت می‌برد.