An Original Theory or New Hypothesis of the Universe

«نظریه‌ای نو دربارهٔ جهان» اثر توماس رایت اهل دورهام (۱۷۱۱ـ۱۷۸۶) است که در ۱۷۵۰ در لندن چاپ شد. رایت ستاره‌شناس و مهندس خودآموز بود. کتاب در نه نامه به دوستی نوشته شده و بیش از سی تصویر دارد و می‌کوشد پدیده‌های جهان مرئی، به‌ویژه راه شیری را، بر پایهٔ قوانین طبیعت و اصول ریاضی توضیح دهد.

مهم‌ترین ایدهٔ او این است که راه شیری از ستاره‌های بسیار تشکیل شده و ساختاری مسطح و گردان دارد، و می‌توان ساختارهایی مشابه را در سراسر آسمان تصور کرد. این اندیشه بعدها الهام‌بخش ایمانوئل کانت شد. رایت دیدگاه‌های دینی و فلسفی را هم با دانش ستاره‌شناسی ترکیب می‌کند.

کتاب برای علاقه‌مندان به تاریخ نجوم و کیهان‌شناسی ارزش دارد؛ زیرا نشان می‌دهد پیش از دوران رصدهای مدرن چگونه تخیل علمی تصویر کهکشان را پیش‌بینی کرد.