Worlds in the Making

«جهان‌ها در حال ساخته‌شدن؛ تکامل کیهان» اثر سوانته آرنیوس، شیمیدان سوئدی و برندهٔ جایزهٔ نوبل، با ترجمهٔ انگلیسی دکتر ه. بُرنز در ۱۹۰۸ در نیویورک و لندن منتشر شد. اصل سوئدی کتاب در ۱۹۰۶ به چاپ رسیده بود و آرنیوس آن را برای خوانندهٔ عمومی نوشته بود، نه متخصصان.

کتاب از پدیده‌های زمینی آغاز می‌کند: آتشفشان‌ها و زمین‌لرزه‌ها و زیان‌هایی که ایجاد می‌کنند. سپس به منظومهٔ شمسی، خورشید و منبع انرژی آن، سیارات، دنباله‌دارها، سحابی‌ها و ستارگان می‌رسد و در ادامه دربارهٔ پیدایش و سرنوشت جهان‌ها و نیز امکان زندگی در دیگر سیارات بحث می‌کند. آرنیوس نظر خود را دربارهٔ انتقال حیات میان جهان‌ها (پان‌اسپرمیا) هم مطرح می‌کند.

نثر کتاب روشن و بدون ریاضیات سنگین است و روحیهٔ علمی و خوش‌بینانه‌ی اوایل سدهٔ بیستم را بازتاب می‌دهد. برخی نظریه‌های کتاب امروز کنار گذاشته شده‌اند، اما همین، آن را به سندی جالب از تاریخ اندیشهٔ کیهان‌شناسی بدل کرده است. برای خوانندگان علاقه‌مند به نجوم، تاریخ علم و علم‌نویسی کلاسیک مناسب است.