Apollonius of Tyana

جی. آر. اس. مید، نویسنده و پژوهشگر تئوسوفی بریتانیایی، در این کتاب به سراغ آپولونیوس تیانایی می‌رود؛ حکیمی نوفیثاغورسی از سدهٔ نخست میلادی که در روایت‌ها به سفر و معجزه شهرت یافته است. زیرعنوان کتاب می‌گوید که «بررسی انتقادی تنها سند موجود دربارهٔ زندگی اوست» و منظور زندگی‌نامهٔ فیلوستراتوس است.

مید پیش از شروع بررسی، فصلی دربارهٔ انجمن‌ها و برادری‌های دینی روزگار روم و فصلی دربارهٔ هند و یونان و امکان تأثیر اندیشه‌های هندی بر یونانیان می‌آورد. سپس نظر معاصران و بعدی‌ها را دربارهٔ آپولونیوس بررسی می‌کند، از متن‌ها و ترجمه‌ها و نویسندهٔ زندگی‌نامه می‌گوید و فصل به فصل زندگی او را از کودکی تا سفرها دنبال می‌کند، از جمله دیدار با گیمنوسوفیست‌های مصر علیا و بازدید معابد.

کتاب در ۱۹۰۱ از سوی انجمن انتشارات تئوسوفی در لندن و بنارس چاپ شد. نگاه نویسنده همدلانه است و برای کسی که به تاریخ ادیان، عرفان باستان و پیوندهای فرهنگی شرق و غرب علاقه دارد، منبعی کهن اما غنی است.