Christmas Eve

«شب کریسمس» (Christmas Eve) شعر بلند و گفت‌وگومحور رابرت براونینگ است که در سال ۱۸۵۰ همراه با «روز عید پاک» منتشر شد. راوی در شبی بارانی از نمازخانه‌ای کوچک و پرازدحام بیرون می‌آید و در آسمان رنگین‌کمانی ماه‌گرفته می‌بیند؛ همین صحنه او را به رؤیایی دربارهٔ مسیح می‌برد.

در آن رؤیا راوی به سه محفل دینی سر می‌زند: نخست مراسم کریسمس در کلیسای سنت پیتر رم با شکوه و تشریفاتش، سپس سخنرانی استادی آلمانی که با نگاه نقد تاریخی، مسیح را شخصیتی افسانه‌ای می‌خواند، و در پایان همان نمازخانهٔ ساده که واعظش خشک و کم‌مایه است. براونینگ بی‌آنکه حکم قطعی بدهد، شیوه‌های گوناگون ایمان را کنار هم می‌گذارد و می‌پرسد صداقت دل کجا جای می‌گیرد.

شعر با لحنی گفتاری، قافیه‌هایی شوخ و طنزی ظریف پیش می‌رود و نمونهٔ خوبی از شعر دینی ویکتوریایی است. خواننده‌ای که به شعر انگلیسی سدهٔ نوزدهم، پرسش‌های ایمان در آن دوران یا شیوهٔ تک‌گویی نمایشی براونینگ علاقه دارد، این اثر را جذاب خواهد یافت.