History of Indian and Eastern Architecture

«تاریخ معماری هند و شرق» اثر جیمز فرگوسن (۱۸۰۸–۱۸۸۶) است که در ۱۸۷۶ در لندن منتشر شد. فرگوسن در جوانی تاجر نیل در هند بود، سپس به بررسی معماری روی آورد و یکی از نخستین مورخان معماری شد که بناهای شرق را به‌طور نظام‌مند رده‌بندی کرد. این کتاب بخشی از طرح بزرگ او برای نوشتن تاریخ معماری جهان بود و با ده‌ها نقشه، پلان و حکاکی همراه است.

کتاب سنت‌های گوناگون معماری هند را دسته‌بندی و مقایسه می‌کند: بناهای بودایی (از جمله ستوپاها و معبدهای غاری)، معبدهای جین، سبک‌های دراویدی و هند شمالی، معماری دورهٔ مسلمانان و مغولان، و آثاری مانند تاج‌محل. سپس به معماری برمه، سیام، کامبوج، جاوه، سیلان و چین و نیز مناطق دیگر خاور می‌پردازد. فرگوسن می‌کوشد هر سبک را با تاریخ، دین و جغرافیای خود پیوند دهد.

برخی از تاریخ‌گذاری‌ها و نظریه‌های او را پژوهش‌های بعدی تغییر داده‌اند، اما کتاب از نظر ارزش تاریخی و تصاویر، همچنان یکی از منابع جذاب برای علاقه‌مندان به هنر و معماری آسیا، تاریخ باستان‌شناسی هند و اندیشهٔ ویکتوریایی دربارهٔ شرق است.