The Adventures of Roderick Random

رادریک رندم پسر جوانی اسکاتلندی است که پدربزرگ ثروتمندش او را طرد کرده و پدرش ناپدید شده است. با اندکی دانش جراحی و غروری بسیار، همراه دوست وفادارش استرپ راهی لندن می‌شود تا بختش را بیازماید، و از آن پس زندگی‌اش زنجیره‌ای از بدبیاری، فریب و ماجراست: از دستیاری داروساز و دسیسه‌های اداری تا اسارت به دست گروه‌های سربازگیری اجباری و خدمت روی کشتی جنگی.

فصل‌های دریایی مهم‌ترین بخش کتاب‌اند. اسمالت خود جراح کشتی بود و در لشکرکشی بریتانیا به کارتاخنا در ۱۷۴۱ حضور داشت؛ توصیف او از بیماری، تنبیه، ناوهای پرازدحام و بی‌کفایتی فرماندهان، از نخستین تصویرهای واقع‌گرایانهٔ زندگی ملوانان در ادبیات انگلیسی است. رندم سپس به فرانسه می‌رود، سرباز می‌شود، در لندن نقش نجیب‌زاده‌ای ثروتمند را بازی می‌کند و دل به دختری به نام نارسیسا می‌بندد.

این نخستین رمان تابیاس اسمالت (۱۷۲۱–۱۷۷۱) است که در ۱۷۴۸ منتشر شد و از پایه‌های رمان پیکارسک انگلیسی به شمار می‌آید. اسمالت در پیشگفتار، «ژیل بلاس» لساژ را الگوی خود می‌خواند. طنز تند، شخصیت‌های اغراق‌شده و نگاه بی‌پرده به فساد جامعه، این کتاب را به سرچشمه‌ای برای نویسندگان بعدی، از جمله چارلز دیکنز، بدل کرد.