The Crest-Wave of Evolution

«اوج موج تکامل» مجموعه‌ای از ۲۷ درس‌گفتار تاریخ است که کنت موریس، نویسندهٔ ولزی و عضو جنبش تئوسوفی، برای دانش‌آموختگان کالج راجا-یوگا در پوینت لوما (کالیفرنیا) در سال تحصیلی ۱۹۱۸–۱۹۱۹ ارائه کرد و سپس در نشریهٔ «راه تئوسوفی» چاپ شد. موریس در درس نخست می‌گوید این درس‌ها دربارهٔ جنگ‌ها و تغییرهای سیاسی نیست، بلکه می‌خواهد حرکت‌های دوره‌ای «روح انسانی» را در پشت رویدادها بیابد.

فهرست کتاب گسترده است: از هومر، یونانیان و ایرانیان، اشیل و آتن، سقراط و افلاطون، تا موریا‌های هند، کنفوسیوس و حکایت‌های تائویی؛ سپس آغاز روم و دورهٔ آگوستوس، رقابت چین و روم، عصر ژولین و بودی‌دارما، و سرانجام ایرلند باستان و «روشنایی ایرلندی». نویسنده تمدن‌های دور از هم را کنار هم می‌گذارد تا الگوهای مشترک اوج و افول را نشان دهد.

کتاب نگاهی تئوسوفیایی و تفسیری به تاریخ دارد، نه تاریخ‌نگاری آکادمیک، و باید با همین انتظار خوانده شود. نثر موریس ادبی و پرشور است و برای خواننده‌ای که به تاریخ تطبیقی تمدن‌ها، اسطوره و ادبیات کهن علاقه دارد، روایتی متفاوت و کم‌یافت فراهم می‌کند.