The gateway to China

«دروازهٔ چین: تصویرهایی از شانگهای» نوشتهٔ مری ناید گیم‌ول (Mary Ninde Gamewell) در ۱۹۱۶ در نیویورک و شیکاگو منتشر شد. نویسنده، که پیشتر «ما دو تن تنها در اروپا» را نوشته بود، شانگهای را «دنیایی کوچک» می‌نامد که در آن می‌توان چین را در مقیاس کوچک و از نزدیک دید.

به گفتهٔ پیشگفتار، مردمانی از همهٔ استان‌های چین به این شهر می‌آمدند و آداب دیرینهٔ خود را حفظ می‌کردند، اما شهر در عین حال به سرعت دگرگون می‌شد. به همین دلیل نمی‌شد برایش راهنمای ثابتی نوشت. نویسنده کوشیده است با تصویر و گزارش از این درهم‌آمیختگی چیزهای کهنه و نو، از زندگی روزمرهٔ مردم و از نهادهایی مانند «چاپخانهٔ جادویی» انتشارات تجارتی، تصویری بیافریند. کتاب به شوهرش تقدیم شده است.

اثر برای دوستداران تاریخ چین، سفرنامه‌های قدیمی و مطالعهٔ شانگهای پیش از جنگ جهانی دوم جالب است. دیدگاه آن دیدگاه یک ناظر غربی است و باید با همین توجه خوانده شود.