The Great Betrayal (La trahison des clercs)

«خیانت روشنفکران» (La Trahison des Clercs) نوشتهٔ ژولین بندا (Julien Benda)، فیلسوف و نویسندهٔ فرانسوی، یکی از شناخته‌ترین مقاله‌های بلند سیاسی و فکری قرن بیستم است. متن فرانسوی آن در ۱۹۲۷ منتشر شد و ریچارد آلدینگتون آن را در ۱۹۲۸ به انگلیسی برگرداند و، برای پرهیز از ابهام واژهٔ «کلرک»، نام «خیانت بزرگ» را بر آن گذاشت.

بندا «کلرک» را به معنای سده‌های میانه به کار می‌برد: همهٔ کسانی که با جهان از موضعی فراتر از منفعت و به نام ارزش‌های متعالی مانند حقیقت، عدالت و خرد سخن می‌گویند؛ یعنی فیلسوفان، دانشمندان، هنرمندان و روحانیان. به باور او، این گروه در دوران جدید به‌جای پاسداری از آن ارزش‌ها، به شورهای سیاسی زمانه پیوسته است، شورهایی چون ملی‌گرایی، تعصب طبقاتی و نژادی، و با این کار به آرمان خود خیانت کرده است.

کتاب در چهار فصل تدوین شده است: صورت جدید شورهای سیاسی، معنا و سرشت این شورها، «کلرک‌ها» و خیانت بزرگ، و چکیده و پیش‌بینی‌ها. بندا با لحنی تند و استدلالی منسجم، آیندهٔ جهانی را ترسیم می‌کند که در آن عقل زیر سایهٔ تعصب‌ها خاموش می‌شود. کتاب برای هر خواننده‌ای که به نقش روشنفکر، سیاست و اخلاق علاقه دارد خواندنی است.