The Humbugs of the World

پی. تی. بارنوم، نمایش‌گردان و صاحب سیرک مشهور آمریکایی که بسیاری او را استاد فریب و تبلیغ می‌دانستند، در ۱۸۶۵ کتابی دربارهٔ همین موضوع نوشت: شرحی از فریب‌ها، خرافه‌ها، شیادی‌ها، طب‌های قلابی و فریبکاران در همهٔ دوران‌ها. ناشر در یادداشت آغازین اشاره می‌کند که بارنوم از لقب «هامباگ» (فریبکار) ناراحت نیست، چون همین شهرت به رونق کارش کمک کرده است.

بارنوم میان «هامباگ» به معنای نمایش اغراق‌آمیزی که توجه مردم را جلب می‌کند و در ازای پولشان سرگرمی واقعی می‌دهد، و فریبی که مردم را غارت می‌کند، فرق می‌گذارد. سپس نمونه‌های فراوانی از گونهٔ دوم را برمی‌شمارد: پزشکان و داروهای قلابی، احضار روح و مدیوم‌هایی که در آن سال‌ها در آمریکا رواج داشتند، پیشگویان و طالع‌بینان، کیمیاگران، شیادی‌های مالی و سفته‌بازی‌های پوچ، مدعیان دروغین، و حقه‌های تجاری و ادبی گوناگون.

لحن کتاب سرگرم‌کننده و پر از حکایت است، و طنز ماجرا اینجاست که نویسنده خود یکی از بزرگ‌ترین استادان تبلیغات و نمایش اغراق‌آمیز در تاریخ بود. با این همه، بسیاری از هشدارهایش دربارهٔ زودباوری مردم هنوز تازه است.

کتاب برای علاقه‌مندان به تاریخ فرهنگ عامه، روان‌شناسی فریب و آمریکای قرن نوزدهم خواندنی است.