Group Psychology and the Analysis of the Ego

«روان‌شناسی توده و تحلیل خود» اثر زیگموند فروید است که در ۱۹۲۱ در وین منتشر شد. ترجمهٔ انگلیسی حاضر را جیمز استریچی انجام داده و به خواست خود فروید برخی بخش‌ها از متن به پانوشت منتقل شده است.

فروید از توصیف گوستاو لوبون از «روح جمعی» آغاز می‌کند: آدم‌ها در جمع، هیجانی‌تر، تلقین‌پذیرتر و کم‌خردتر می‌شوند. سپس دیدگاه‌های ویلیام مکدوگال و ویلفرد تروتر را بررسی می‌کند و می‌گوید هیچ‌کدام توضیح نمی‌دهند که چه چیزی توده را به هم پیوند می‌دهد. پاسخ او پیوندهای عاطفی یا «لیبیدویی» است: اعضای گروه، رهبر را به جای «خود آرمانی» خویش می‌نشانند و از این راه با یکدیگر همانندسازی می‌کنند.

دو نمونهٔ اصلی او کلیسا و ارتش‌اند؛ و فصل‌هایی نیز به همانندسازی، عاشق شدن و هیپنوتیزم، غریزهٔ گله و فرضیهٔ «گلهٔ نخستین» اختصاص دارد. این کتاب پلی است میان روانکاوی فردی و تحلیل پدیده‌های اجتماعی و سیاسی.

با توجه به آنچه در دهه‌های بعد در اروپا رخ داد، این کتاب از متن‌های کلیدی برای فهم پیروی جمعی از رهبران به شمار می‌رود و برای علاقه‌مندان روان‌شناسی اجتماعی خواندنی است.