Totem and Taboo

«توتم و تابو» (۱۹۱۳) نخستین کوشش زیگموند فروید برای به کار بستن روان‌کاوی در فهم فرهنگ، اسطوره و دین است. کتاب از چهار جستار تشکیل شده که نخست در مجلهٔ «ایماگو»، به سردبیری خود فروید، منتشر شدند، و زیرعنوانش گویای هدف اوست: «همانندی‌های زندگی روانی وحشیان و روان‌رنجوران». این نسخه ترجمهٔ انگلیسی مجاز آبراهام آردن بریل است.

جستار نخست به «هراس از زنا با محارم» در میان بومیان استرالیا و جوامع دیگر می‌پردازد؛ دومی تابو و دوسوگرایی عاطفی را با وسواس‌های بیماران روان‌رنجور مقایسه می‌کند؛ سومی جان‌گرایی، جادو و «همه‌توانی اندیشه» را بررسی می‌کند؛ و چهارمی، با عنوان «بازگشت توتمیسم در کودکی»، فرضیهٔ جنجالی فروید را دربارهٔ «پدرکشی آغازین» و پیوندش با عقدهٔ ادیپ و ریشه‌های اخلاق و آیین‌ها طرح می‌کند.

انسان‌شناسان امروز بیشتر فرضیه‌های تاریخی کتاب را رد کرده‌اند؛ فروید بر داده‌های قوم‌نگارانی چون فریزر تکیه داشت که خودش گرد نیاورده بود. با این حال «توتم و تابو» نقطهٔ گسترش روان‌کاوی به مردم‌شناسی، اسطوره‌شناسی و نقد فرهنگی شد و بر نسلی از نویسندگان اثر گذاشت. برای علاقه‌مندان روان‌کاوی و تاریخ علوم انسانی خواندنی است.