The Kallikak Family: A Study in the Heredity of Feeble-Mindedness

«خانوادهٔ کالیکاک: پژوهشی دربارهٔ وراثت کم‌هوشی» (The Kallikak Family) را هنری هربرت گدارد، مدیر آزمایشگاه پژوهشی مدرسهٔ ویلند در نیوجرزی، نوشت و ماکمیلان در سپتامبر ۱۹۱۲ منتشر کرد. گدارد در مدرسه‌ای برای کودکان عقب‌مانده کار می‌کرد و کتاب را به ساموئل فلز، که هزینهٔ پژوهش را تأمین کرده بود، تقدیم کرد.

گدارد از دختری به نام دبورا کالیکاک (نامی مستعار) آغاز می‌کند و با پژوهش‌های میدانی و پرونده‌ها، تبار او را تا یک نیای مشترک دنبال می‌کند و می‌کوشد نشان دهد دو شاخهٔ خانواده، یکی از ازدواجی قانونی و دیگری از رابطه‌ای خارج از ازدواج، چه سرنوشت‌های متفاوتی داشته‌اند. او از همین مشاهدات نتیجه می‌گیرد که کم‌هوشی ارثی است.

کتاب در زمان خود تأثیر فراوانی بر سیاست‌های اصلاح‌نژادی، عقیم‌سازی و آموزش ویژه گذاشت، اما بعدها به‌دلیل روش‌های ضعیف، تفسیرهای تحمیلی و پیش‌داوری‌های طبقاتی به‌شدت نقد شد. امروز برای تاریخ روان‌شناسی، علوم اجتماعی و اخلاق پژوهش سندی هشداردهنده و خواندنی است.