The Mind of Primitive Man

«ذهن انسان ابتدایی» مجموعه سخنرانی‌های فرانتس بواس، بنیان‌گذار مردم‌شناسی فرهنگی آمریکا، است که در ۱۹۱۰ و ۱۹۱۱ در مؤسسهٔ لاول بوستون و دانشگاه ملی مکزیک ایراد شد و همان سال به صورت کتاب منتشر شد. بواس در پیشگفتار می‌گوید این مسئله سال‌ها ذهنش را مشغول کرده بود.

مسئلهٔ کتاب این است که آیا تفاوت‌های فرهنگی میان «ابتدایی» و «متمدن» ناشی از تفاوت ذاتی ذهن یا نژاد است. بواس با استناد به زبان‌شناسی، فیزیک انسانی، فرهنگ و آداب، استدلال می‌کند که فرایندهای ذهنی در همهٔ جوامع بنیادی یکسان است و تفاوت‌ها حاصل تاریخ و محیط‌اند.

کتاب نقطهٔ عطفی در نقد نژادپرستی علمی و در شکل‌گیری نسبیت فرهنگی بود و بر نسلی از پژوهشگران، از جمله مارگارت مید و روث بندیکت، اثر گذاشت. برای دانشجویان مردم‌شناسی، جامعه‌شناسی و روان‌شناسی اجتماعی و خوانندگانی که تاریخ اندیشهٔ برابری فرهنگی را می‌جویند، منبعی بنیادین است.