The Provincial Letters of Blaise Pascal

«نامه‌های ایالتی» هجده نامهٔ جدلی است که بلز پاسکال، ریاضی‌دان، فیزیک‌دان و متفکر فرانسوی، در سال‌های ۱۶۵۶ و ۱۶۵۷ با نام مستعار و به صورت پنهانی منتشر کرد. این متن ترجمهٔ انگلیسی توماس مک‌کری است، همراه با مقدمه‌ای تاریخی و یادداشت‌های توضیحی.

زمینهٔ نامه‌ها نزاع الهیاتی میان یسوعیان و ژانسنیست‌ها بود. آنتوان آرنو، دوست پاسکال و از چهره‌های صومعهٔ پور-رویال، در دانشگاه سوربن محکوم شده بود. پاسکال، به جای نوشتن رساله‌ای خشک، نامه‌هایی به لحن مردی پاریسی و کنجکاو خطاب به دوستی در شهرستان نوشت که می‌خواهد سر از این بحث‌ها درآورد. نامه‌های نخستین بحث‌های پیچیده دربارهٔ «فیض» را به شکلی خنده‌دار باز می‌کنند؛ نامه‌های بعدی به «علم احوال وجدان» یسوعیان، نظریهٔ «احتمال‌گرایی» و توجیه‌های اخلاقی سهل‌گیرانهٔ آن‌ها دربارهٔ رباخواری، دروغ مصلحتی و حتی قتل می‌پردازند. روش پاسکال نقل مستقیم سخنان خود الهی‌دانان است تا خواننده خود داوری کند.

نامه‌ها در زمان خود جنجال بزرگی به پا کردند و به دستور پاپ محکوم شدند، اما به عنوان شاهکار نثر طنز فرانسوی ماندگار شدند؛ ولتر آن‌ها را «نخستین کتاب نبوغ‌آمیز به نثر فرانسوی» نامید. برای علاقه‌مندان تاریخ اندیشه، اخلاق، الهیات مسیحی و هنر جدل، اثری کلاسیک است.