The stainless steel rat

«موش فولادی» (The Stainless Steel Rat) داستان بلندی از هری هریسون است که نخستین بار در مرداد ۱۹۵۷ در مجلهٔ «Astounding Science Fiction» چاپ شد و بعدها به رمانی کامل و سپس به مجموعه‌ای پرطرفدار بدل شد. راوی خودش جیمز بولیوار دی‌گریز است، دزدی بااستعداد و بی‌خشونت که در کهکشانی آینده‌نگرانه، پر از نظم و بوروکراسی، با زیرکی از قفل‌ها و قانون‌ها می‌گریزد.

داستان از لحظه‌ای شروع می‌شود که پلیس او را در دفتر کارش دستگیر می‌کند، اما ماجرا همان‌جا به پایان نمی‌رسد و چرخشی در مسیر زندگی او پدید می‌آید. هریسون ماجرا را با لحنی شوخ، تند و پرکنایه روایت می‌کند و بیشتر از آنکه به فناوری و دانش بپردازد، به نقشه‌کشی، بازی ذهنی و حاضرجوابی قهرمانش تکیه دارد.

این اثر نمونه‌ای عالی از علمی‌تخیلی سرگرم‌کننده و طنزآمیز نیمهٔ قرن بیستم است و نشان می‌دهد که در قالب ادبیات پالپ هم می‌شود ضدقهرمانی دوست‌داشتنی ساخت. خوانندگانی که از ماجراجویی‌های سریع، دیالوگ‌های بامزه و شخصیت‌های رندانه لذت می‌برند، آن را خواندنی و سبک‌بار خواهند یافت.