The Story of a Boulder

«داستان یک تخته‌سنگ» (The Story of a Boulder) نوشتهٔ آرچیبالد گیکی، که بعدها یکی از زمین‌شناسان بزرگ بریتانیا شد، در ۱۸۵۸ در ادینبورگ چاپ شد و زیرعنوان آن «گزیده‌ای از دفترچهٔ یادداشت یک زمین‌شناس میدانی» است. نویسنده در پیشگفتار می‌گوید کتاب را میان همان صخره‌هایی نوشته که می‌خواهد توصیف کند، در فاصلهٔ کارهای میدانی، و آن را به جرج ویلسون، استاد فناوری دانشگاه ادینبورگ، تقدیم کرده است.

گیکی ایدهٔ ساده و دل‌نشینی دارد: تخته‌سنگی را در دره‌ای پیدا می‌کند و از او می‌پرسد از کجا آمده، چگونه ساخته شده و چه چیزهایی دیده است. از دل این پرسش‌ها تاریخ طولانی زمین، سنگ‌ها، یخچال‌ها و نیروهای فرسایش و تغییر آشکار می‌شود. کتاب با گراورهای چوبی مصور شده است.

این اثر نمونه‌ای از علم‌نویسی عامه‌پسند ویکتوریایی است که قصد دارد خواننده را با زمین‌شناسی آشنا کند و او را به نگریستن دقیق‌تر به منظره‌های طبیعی فراخواند. برای دوستداران تاریخ علم و طبیعت‌گردی مناسب است.