Waverley; or, 'Tis Sixty Years Since

«ویورلی» (۱۸۱۴) نخستین رمان سر والتر اسکات، شاعر و رمان‌نویس اسکاتلندی، است و آن را آغازگر رمان تاریخی در شکل مدرنش می‌دانند. اسکات که تا آن زمان با منظومه‌هایش شهرت یافته بود، رمان را بی‌نام منتشر کرد و سال‌ها هویت «نویسندهٔ ویورلی» رازی بود که همه دربارهٔ آن گمانه می‌زدند.

ادوارد ویورلی، جوانی انگلیسی و خیال‌پرداز که بیشتر از کتاب‌های عاشقانه آموخته تا از زندگی، به‌عنوان افسر سواره‌نظام به اسکاتلند فرستاده می‌شود. دیدار با بارون برادواردین و دخترش رز، و سپس سفر به کوهستان‌های شمال و میهمانی در قلمرو فرگس مک‌آیور، رئیس پرشور یک طایفهٔ کوهستانی، و خواهرش فلورا، او را با جهانی یکسره متفاوت آشنا می‌کند. در ۱۷۴۵ شورش یعقوبی‌ها به رهبری شاهزاده چارلز استوارت درمی‌گیرد و ویورلی میان وفاداری به پادشاه هانوفری و کشش به آرمان یاران تازه‌اش گرفتار می‌شود.

نوآوری اسکات در این بود که قهرمانی معمولی و میانه‌رو را در دل رویدادی بزرگ گذاشت و تاریخ را از چشم او نشان داد؛ در کنار آن، تصویری زنده و همدلانه از فرهنگ کوهستان‌نشینان اسکاتلند و زوال جهانی کهنه به دست داد. همین شیوه الگوی رمان‌نویسانی چون بالزاک، تولستوی و دوما شد.

زیرعنوان رمان، «شصت سال پیش»، به فاصلهٔ میان شورش و زمان نگارش اشاره دارد. برای دوستداران رمان تاریخی و تاریخ اسکاتلند، «ویورلی» نقطهٔ آغاز یک سنت بزرگ است.