Ancient Art and Ritual

«هنر و آیین باستان» کتاب جین الن هریسون، پژوهشگر برجستهٔ یونان باستان و از نخستین زنانی که در بریتانیا به‌طور حرفه‌ای در دانشگاه پژوهش کردند، است که در ۱۹۱۳ در مجموعهٔ «کتابخانهٔ دانشگاه خانگی» منتشر شد. به گفتهٔ خود او در یادداشت آغاز کتاب، نکتهٔ اصلی در «و»ِ عنوان نهفته است: پیوند تنگاتنگ میان آیین و هنر.

هریسون درام یونانی را نمونهٔ اصلی خود می‌گیرد و نشان می‌دهد که تراژدی از رقص‌ها و آیین‌های جمعی بهاری، به‌ویژه آیین‌های دیونوسوس و سرودهای «دیتیرامب»، برآمده است. او با شواهد مردم‌شناختی دربارهٔ آیین‌های فصلی و جشن‌های بهار در فرهنگ‌های گوناگون توضیح می‌دهد که چگونه «کاری که انجام می‌شود» کم‌کم به «چیزی که نمایش داده می‌شود» بدل شد و تماشاگر از دل گروه آیینی زاده شد.

هریسون از چهره‌های اصلی «آیین‌گرایان کیمبریج» بود، همراه با گیلبرت ماری که در یادداشت آغازین از او سپاس می‌گزارد. کتاب در پایان به پرسشی امروزی می‌رسد: جایگاه هنر در تمدن مدرن و نسبتش با دین و اخلاق چیست؟ اثر او بر اسطوره‌شناسی، مطالعات تئاتر و نویسندگانی چون تی. اس. الیوت و ویرجینیا وولف آشکار است. برای علاقه‌مندان اسطوره، تئاتر و مردم‌شناسی، مقدمه‌ای کوتاه و خوش‌خوان است.