Conversations on the Plurality of Worlds

«گفت‌وگوهایی دربارهٔ تعدد جهان‌ها» اثر مشهور برنار لوبیه دو فونتنل، دبیر دائمی فرهنگستان علوم فرانسه، نخستین‌بار در ۱۶۸۶ منتشر شد و یکی از پرخواننده‌ترین کتاب‌های علم‌آموزی عصر روشنگری بود. چاپ پیش‌رو ترجمهٔ انگلیسی الیزابت گانینگ است که در ۱۸۰۳ در لندن چاپ شد و شرحی از زندگی و آثار نویسنده به قلم ژروم دو لالاند را هم دارد.

کتاب به شکل گفت‌وگوی شش شب میان یک فیلسوف و یک بانو در باغی زیر آسمان پرستاره است. فیلسوف با زبان ساده و گاهی شیرین، اندیشهٔ کوپرنیکی گردش زمین به دور خورشید، ساختار منظومهٔ شمسی و این احتمال را شرح می‌دهد که سیاره‌ها و حتی ستاره‌ها دنیاهایی مسکونی باشند. هر «شب» به موضوعی اختصاص دارد و استدلال‌ها به‌تدریج پیچیده‌تر می‌شود.

فونتنل نشان داد که علم را می‌توان با ظرافت، طنز و شیوه‌ای گفت‌وگومحور برای همگان نوشت، و تأثیر او بر ادبیات علمی عامه‌پسند بسیار بود. این کتاب برای علاقه‌مندان به تاریخ نجوم، فلسفهٔ علم و ادبیات روشنگری ارزشمند است.