Memoirs of Extraordinary Popular Delusions and the Madness of Crowds

«خاطراتی از توهم‌های همگانی شگفت و جنون جمعیت» اثر چارلز مکی (۱۸۱۴ تا ۱۸۸۹)، روزنامه‌نگار اسکاتلندی است. چاپ نخست آن در ۱۸۴۱ با عنوان «خاطراتی از توهم‌های همگانی شگفت» منتشر شد و در ۱۸۵۲ با عنوان تازه و بخش‌های اضافه بازچاپ شد.

مکی در فصل‌هایی مستقل نمونه‌هایی از هیجان‌های جمعی را بازمی‌گوید: طرح می‌سی‌سی‌پی و حباب دریای جنوب، لاله‌شیدایی هلندی، کیمیاگری و جست‌وجوی اکسیر، پیشگویی و فال‌بینی، جادوگرکشی، جنگ‌های صلیبی، آثار مقدس و ترس‌های همگانی.

کتاب هم داستان‌هایی عبرت‌آموز دارد و هم نقش حباب‌های مالی را در ذهن خواننده روشن می‌کند. بعضی جزئیات تاریخی با پژوهش امروز نمی‌خواند، ولی همچنان در بحث دربارهٔ روان‌شناسی جمعی و بازارهای مالی مرجع مشهوری است.