Fundamental Ideas and Problems of the Theory of Relativity

«اندیشه‌ها و مسئله‌های بنیادین نظریهٔ نسبیت» سخنرانی آلبرت اینشتین است که در ۱۱ ژوئیهٔ ۱۹۲۳ برای مجمع طبیعی‌دانان کشورهای شمال اروپا در گوتنبرگ ایراد شد. اینشتین نوبل فیزیک سال ۱۹۲۱ را برای کار بر اثر فوتوالکتریک گرفته بود، اما در این سخنرانی دربارهٔ نسبیت سخن گفت.

او استدلال می‌کند که بنای نظریه بر دو محور می‌چرخد: آیا در طبیعت حالت‌های حرکت ممتاز وجود دارد، و این‌که هر مفهوم علمی باید به مشاهده‌ای روشن بازگردد. سپس این دو اصل را در مکانیک کلاسیک می‌سنجد و راه را به نسبیت خاص و عام باز می‌کند.

متن فشرده است و بیشتر برای کسانی مناسب است که با فیزیک مقدماتی آشنا هستند، اما مسیر فکری اینشتین را از زبان خودش و با وضوح آشکار می‌کند.

سخنرانی در سال‌های اوج شهرت اینشتین ایراد شد، یعنی پس از آزمون‌های رصدی نسبیت عام در ۱۹۱۹، و تصویری مختصر و دقیق از نگاه خود او به معنای فیزیکی مفاهیم مکان و زمان به دست می‌دهد.