Incwadi Yami; or, twenty years' personal experience in South Africa

«اینکوادی یامی؛ یا بیست سال تجربهٔ شخصی در آفریقای جنوبی» (Incwadi Yami) را جی. دبلیو. متیوز، پزشک و عضو مجلس مستعمرهٔ کیپ، در سال ۱۸۸۷ در لندن منتشر کرد. نام کتاب به زبان زولو به معنای «کتاب من» است. نویسنده در سال ۱۸۶۴ از انگلستان به‌عنوان جراح یک کشتی عازم ناتال شد و کتابش به زندگی او از آن زمان به بعد می‌پردازد.

فهرست فصل‌ها نشان می‌دهد که روایت از سفر دریایی، نخستین دیدار با سواحل آفریقا و اقامت در ورولام و ناتال شروع می‌شود و سپس به دوران کشف الماس و شکل‌گیری شهر کیمبرلی می‌رسد. متیوز که بعدها در انتخابات مجلس دو بار از سوی ساکنان معادن الماس برگزیده شد، با اتکا به مشاهدات خود از شهرها، مردم بومی، مهاجران اروپایی و اوضاع سیاسی آن سال‌ها می‌نویسد.

کتاب برای علاقه‌مندان به تاریخ استعمار بریتانیا و تاریخ آفریقای جنوبی منبعی دست‌اول است، هرچند دیدگاه نویسنده مربوط به همان دوران و همان طبقهٔ مهاجران انگلیسی است و باید با نگاه انتقادی خوانده شود.