Little Wars

«جنگ‌های کوچک» کتابی است که اچ. جی. ولز در ۱۹۱۳ دربارهٔ بازی با سربازهای اسباب‌بازی نوشت و امروز آن را نخستین کتاب قواعد بازی‌های جنگی تفریحی می‌دانند. عنوان فرعی شوخ کتاب می‌گوید بازی برای «پسران دوازده تا صد و پنجاه ساله و آن دسته از دختران باهوش‌تر» است.

ولز ابتدا با طنز «تاریخ افسانه‌ای» این سرگرمی را روایت می‌کند و توضیح می‌دهد که چگونه او و دوستانش، با سربازهای سربی و توپ‌های فنری که گلولهٔ چوبی شلیک می‌کردند، روی کف اتاق و در باغ نبرد به راه می‌انداختند و برای جلوگیری از دعوا ناچار شدند قاعده بنویسند. فصل اصلی کتاب قواعد بازی است: زمین بازی، فاصلهٔ حرکت هر نوع نیرو، شلیک توپ، نبرد تن‌به‌تن و اسیر گرفتن. سپس گزارش مفصل یک نبرد نمونه، «نبرد مزرعهٔ هوک»، می‌آید و در پیوست، مقایسه‌ای با «کریگ‌اشپیل»، بازی جنگی آموزشی ارتش‌های اروپایی.

لحن کتاب سرخوش و بازیگوشانه است، اما ولز در پایان جدی می‌شود: یک سال پیش از جنگ جهانی اول می‌نویسد کاش سیاستمداران و ژنرال‌ها جنگ را روی کف اتاق بازی می‌کردند تا بفهمند جنگ واقعی چه حماقت پرهزینه‌ای است.

این کتاب برای علاقه‌مندان به بازی‌های رومیزی و استراتژی، تاریخ سرگرمی و جنبهٔ کمتر شناخته‌شدهٔ ولز جذاب است.