Man and the Glacial Period

«انسان و عصر یخبندان» اثر جرج فردریک رایت، زمین‌شناس و الهیدان آمریکایی، در ۱۸۹۲ به‌عنوان جلد شصت‌ونهم «مجموعهٔ علمی بین‌المللی» منتشر شد. رایت خود یخچال‌های آلاسکا را دیده و رسوبات یخچالی شمال آمریکا را سال‌ها بررسی کرده بود.

نیمهٔ نخست کتاب به خود یخچال‌ها می‌پردازد: یخچال‌های امروزی چگونه حرکت می‌کنند و چه نشانه‌هایی از خود به جا می‌گذارند، از سنگ‌های جابه‌جاشده و دره‌های تراشیده تا خاک‌ریزهای انتهایی. سپس با همین شواهد، گسترهٔ یخ‌های کهن را در آمریکای شمالی، اروپا و آسیا بازسازی می‌کند و دربارهٔ علت‌های عصر یخبندان و زمان پایان آن بحث می‌کند.

نیمهٔ دوم به پرسشی می‌رسد که آن زمان بسیار داغ بود: آیا انسان در عصر یخبندان در آمریکا حضور داشت؟ رایت ابزارهای سنگی و یافته‌هایی را که در رسوبات یخچالی پیدا شده بود بررسی می‌کند. برخی از شواهدی که او معتبر می‌دانست، بعدها رد شد و کتاب از این نظر، سندی جالب از تاریخ یک بحث علمی هم هست.

این کتاب برای علاقه‌مندان زمین‌شناسی، پیش از تاریخ آمریکا و تاریخ علم، نمونه‌ای روشن از دانش و پرسش‌های پایان قرن نوزدهم است.