Man and Wife

ویلکی کالینز، استاد رمان پرهیجان دوران ویکتوریا و نویسندهٔ «زنی در سپیدپوش» و «ماه‌الماس»، در «زن و شوهر» قلمش را به خدمت نقد قانون گرفت. رمان در ۱۸۷۰ منتشر شد و هدفش آشکارا قوانین آشفتهٔ ازدواج در بریتانیا بود، به‌ویژه قوانین اسکاتلند که بر پایه‌شان ازدواجی بی‌مراسم، تنها با اعلام شفاهی یا نوشته‌ای ساده، می‌توانست قانونی شمرده شود.

پیش‌درآمد رمان، «ازدواج ایرلندی»، داستان خانواده‌ای را می‌گوید که با ترفندی حقوقی از هم پاشیده می‌شود. داستان اصلی یک نسل بعد رخ می‌دهد و آن سیلوستر، دختر همان خانواده، را دنبال می‌کند که فریب جفری دلامین، ورزشکاری قوی‌هیکل و خودخواه، را خورده است. پیچیدگی‌های قانون ازدواج اسکاتلند، زندگی آن و دوستانش را به مخمصه‌ای حقوقی و اخلاقی می‌کشاند.

کالینز در این رمان آیین ورزش‌پرستی رایج در دانشگاه‌ها و طبقات بالای انگلستان را هم نقد می‌کند و جفری را نمونهٔ جسمی پرورده و روحی بی‌پرورش می‌داند. رمانی است پرکشش با شخصیت‌های فراموش‌نشدنی، برای دوستداران ادبیات ویکتوریایی و داستان‌هایی که با مسائل اجتماعی درگیرند.