Maria; Or, The Wrongs of Woman

«ماریا، یا ستم بر زن» رمان ناتمام مری ولستون‌کرافت، نویسندهٔ «استیفای حقوق زن» و از پیشگامان اندیشهٔ حقوق زنان، است. ولستون‌کرافت در سپتامبر ۱۷۹۷، چند روز پس از تولد دخترش مری (که بعدها با نام مری شلی نویسندهٔ «فرانکنشتاین» شد)، درگذشت و همسرش ویلیام گادوین این دست‌نوشته را در ۱۷۹۸ در مجموعهٔ آثار پس از مرگ او منتشر کرد.

ماریا، زنی هوشمند و حساس، به دستور شوهرش در تیمارستانی زندانی شده است؛ شوهری که می‌خواهد بر دارایی او دست یابد و قانون آن روز این اجازه را به او می‌دهد. نوزادش را هم از او گرفته‌اند. در این زندان ماریا با جمایما، زن نگهبانی که خود زندگی سختی از سر گذرانده، و هنری دارنفورد، زندانی دیگری، آشنا می‌شود و داستان زندگی خود را برای دخترش می‌نویسد.

ارزش رمان در این است که استدلال‌های نظری ولستون‌کرافت را در قالب زندگی واقعی زنان نشان می‌دهد: قوانین ازدواج، مالکیت و حضانت که زن را بی‌دفاع می‌گذاشت. روایت جمایما از فقر و استثمار نشان می‌دهد که ستم بر زنان طبقهٔ فرودست شکلی دیگر و سخت‌تر دارد.

پیشگفتار گادوین و یادداشت‌های ناتمام نویسنده برای پایان‌های احتمالی نیز همراه متن آمده‌اند. برای علاقه‌مندان تاریخ اندیشهٔ فمینیستی و ادبیات قرن هجدهم، سندی خواندنی و تأثیرگذار است.