Mysticism and Logic and Other Essays

«عرفان و منطق» مجموعه‌ای از ده جستار برتراند راسل، فیلسوف و منطق‌دان بریتانیایی، است که در ۱۹۱۸ منتشر شد. بخشی از این جستارها پیش‌تر در کتاب «جستارهای فلسفی» (۱۹۱۰) آمده بودند و بقیه از نوشته‌های سال‌های پیش از جنگ جهانی اول و سال‌های جنگ‌اند.

جستار عنوان می‌پرسد چرا بزرگ‌ترین فیلسوفان هم به شهود عرفانی نیاز داشته‌اند و هم به دقت علمی، و استدلال می‌کند که این دو انگیزه در بهترین حالت مکمل یکدیگرند، هرچند داوری نهایی دربارهٔ حقیقت باید با منطق و علم باشد. «پرستش انسان آزاد»، مشهورترین جستار کتاب، با نثری تقریباً شاعرانه می‌پرسد انسان در جهانی که نسبت به آرمان‌هایش بی‌اعتناست، چگونه می‌تواند با شرافت و شجاعت زندگی کند.

جستارهای دیگر فنی‌ترند: «مطالعهٔ ریاضیات» و «ریاضیات و متافیزیک‌دانان» از زیبایی و پایه‌های ریاضی می‌گویند؛ «دربارهٔ مفهوم علت» نشان می‌دهد که مفهوم سنتی علیت در علم پیشرفته جایی ندارد؛ و «شناخت از راه آشنایی و شناخت از راه وصف» از متن‌های پایه‌ای فلسفهٔ تحلیلی است. جستاری هم دربارهٔ جایگاه علم در آموزش آزادمنشانه در کتاب هست.

این مجموعه تصویری کامل از راسل جوان به دست می‌دهد: هم منطق‌دانی سخت‌گیر و هم نویسنده‌ای با نثر روشن و پرشور؛ برای آشنایی با فلسفهٔ قرن بیستم، نقطهٔ آغازی خوب است.