Nala and Damayanti and Other Poems

«نل و دمن» ترجمهٔ منظوم انگلیسی یکی از معروف‌ترین حماسه‌های عاشقانهٔ هند باستان است که در مهابهاراتا آمده است. هنری هارت میلمن، شاعر و استاد شعر دانشگاه آکسفورد و بعدها رئیس کلیسای جامع سنت پل، آن را از سانسکریت به شعر انگلیسی درآورد و همراه با یادداشت‌های اسطوره‌شناختی و نقد منتشر کرد. افزون بر این، کتاب شعرهای دیگری نیز دارد که از متن‌های هندی برگرفته شده‌اند.

داستان دربارهٔ نل، پادشاه نیشَدَه، و دمینتی (دمن)، شاهزاده‌ای از ویدربها است که پیش از دیدار یکدیگر، به واسطهٔ مرغی سخن‌گو عاشق هم می‌شوند. در ادامه خدایان در این عشق دخالت می‌کنند و دیوی بدخواه، کالی، بر زندگی نل چیره می‌شود. ماجرا شامل بخت‌آزمایی، آوارگی و جست‌وجوهای بسیار است؛ پایان آن را باید خود خواننده دنبال کند.

این ترجمه در سال ۱۸۳۵ در آکسفورد منتشر شد و ابزاری برای آشنایی خوانندگان انگلیسی‌زبان با ادبیات سانسکریت بود. هر کس به اسطوره‌های هند، شعر ترجمه‌ای ویکتوریایی یا ریشه‌های ادبیات عاشقانه علاقه دارد در آن چیزهای جالبی پیدا می‌کند.