On the Advisableness of Improving Natural Knowledge

«دربارهٔ لزوم پیشبرد دانش طبیعی» سخنرانی تامس هنری هاکسلی، زیست‌شناس برجستهٔ انگلیسی و هوادار پرشور داروین، در ژانویهٔ ۱۸۶۶ است. او با یادآوری دو فاجعهٔ ۱۶۶۴ تا ۱۶۶۶ در لندن، یعنی طاعون و آتش بزرگ، سخنرانی را آغاز می‌کند و به تأسیس «انجمن سلطنتی» در همان سال‌ها پیوند می‌زند.

هاکسلی استدلال می‌کند که پیشرفت دانش طبیعی برای جامعه ضروری است و باید در آموزش و سیاست‌گذاری جدی گرفته شود. او از آزادی پژوهش و ارزش روش علمی دفاع می‌کند و بر پیوند علم و رفاه عمومی تأکید دارد.

متن بعدها در مجموعهٔ «موعظه‌های غیررسمی» نیز چاپ شد. برای کسانی که به تاریخ علم، آموزش علوم و بلاغت علمی سدهٔ نوزدهم علاقه دارند خواندنی است.