Side-Lights on Astronomy

سایمون نیوکام، ستاره‌شناس کانادایی‌تبار آمریکایی، جدول‌هایی از حرکت خورشید و سیاره‌ها تهیه کرد که چنان دقیق بودند که تا دهه‌های پایانی قرن بیستم مبنای سالنامه‌های نجومی ماندند. این کتاب مجموعه‌ای از جستارها و سخنرانی‌های عام‌فهم اوست.

بخش نخست به پرسش‌های بنیادی نجوم آن روز می‌پردازد: مسائل حل‌نشدهٔ نجوم، ساختار و گسترهٔ عالم، و امکان حیات در جای دیگر. در ۱۹۰۶ هیچ‌یک از این پرسش‌ها پاسخ روشنی نداشت و حدس‌های محتاطانهٔ او، پیش از شناخت کهکشان‌ها و انبساط عالم، امروز خواندنی و آموزنده است. فصل‌های دیگر عملی‌ترند: ساختن و به کار بردن تلسکوپ، وزن کردن سیاره‌ها، قطب‌نمای دریانوردی، و سالنامهٔ نجومی.

چند جستار هم به خود علم می‌پردازد: سازمان‌دهی پژوهش، تحول شخصیت پژوهشگر، رابطهٔ روش علمی با پیشرفت اجتماعی، و این پرسش که آیا می‌شود باران ساخت. جستار پایانی دربارهٔ آیندهٔ ماشین پرنده است که نیوکام در آن به پرواز عملی با ماشین سنگین‌تر از هوا سخت بدبین بود؛ بدبینی‌ای که پرواز برادران رایت بی‌اعتبارش کرد و درسی است دربارهٔ محدودیت پیش‌بینی، حتی برای بهترین دانشمندان.

برای علاقه‌مندان به نجوم و تاریخ علم، کتابی روشن و اندیشه‌برانگیز است.