The Book of the V.C.

«کتاب صلیب ویکتوریا» گزارشی است از دلاوری‌هایی که به پاس آن‌ها بالاترین نشان شجاعت ارتش بریتانیا، صلیب ویکتوریا، از زمان تأسیسش در سال ۱۸۵۷ تا آغاز قرن بیستم به سربازان، ملوانان و افسران اعطا شد. نویسنده، ا. ل. هایدن، روایت‌ها را از اسناد رسمی، از جمله «لندن گازت»، و منابع معتبر گرد آورده و در مواردی از خود دارندگان نشان نیز اطلاعات گرفته است.

کتاب به ترتیب زمانی و جغرافیایی پیش می‌رود. فصل‌های نخست به خاستگاه نشان و نخستین مراسم اعطای آن در هاید پارک می‌پردازند و پس از آن نوبت جنگ کریمه می‌رسد، با نبردهای آلما، بالاکلاوا و اینکرمان. سپس شورش بزرگ هند در ۱۸۵۷، نبردهای نیوزیلند با مائوری‌ها، جنگ‌های افغانستان، جنگ زولو (از جمله دفاع از روْرکز دریفت)، آفریقای جنوبی، مصر و سودان و مرز شمال‌غربی هند را می‌خوانیم و کتاب به جنگ دوم بوئر و ماجراهای سومالی‌لند، نیجریه و تبت ختم می‌شود.

نثر کتاب ساده و سرراست است و هر فصل چند ماجرای کوتاه از لحظه‌های تعیین‌کننده را بازمی‌گوید. ضمیمه‌ها شامل فرمان‌های سلطنتی، شرح نخستین اعطای نشان، فهرست جنگ‌ها و فهرست الفبایی دارندگان صلیب است.

این اثر برای علاقه‌مندان به تاریخ نظامی بریتانیا و جنگ‌های دورهٔ ویکتوریایی مرجعی خواندنی است. باید به یاد داشت که با نگاه امپراتوری آغاز قرن بیستم نوشته شده و لحنش ستایشی است.