The Calculating Engine

این متن مقاله‌ای بلند است که در ژوئیهٔ ۱۸۳۴ در نشریهٔ «ادینبورو ریویو» چاپ شد. مقاله بی‌امضا منتشر شد، اما نویسنده‌اش دیونیسیوس لاردنر، دانشمند و نویسندهٔ پرکار ایرلندی در زمینهٔ علم عمومی، بود. متن در قالب معرفی چند نوشته و گزارش دربارهٔ «ماشین محاسبه»ی چارلز بابیج نوشته شده و از همین رو در برخی چاپ‌ها نام بابیج بر آن آمده است.

لاردنر از مسئله‌ای عملی آغاز می‌کند: جدول‌های لگاریتم، نجومی و دریانوردی آن روزگار با دست محاسبه و حروف‌چینی می‌شدند و پر از خطا بودند. سپس توضیح می‌دهد که «ماشین تفاضلی» بابیج چگونه با روش تفاضل‌های متناهی و تنها با جمع‌های پیاپی جدول‌ها را حساب می‌کند و نتایج را مستقیماً برای چاپ آماده می‌سازد، و سازوکار چرخ‌دنده‌ها و ستون‌های عددی آن را گام‌به‌گام شرح می‌دهد.

مقاله همچنین به تاریخچهٔ ساخت ماشین، حمایت دولت بریتانیا و گزارش انجمن سلطنتی دربارهٔ آن می‌پردازد. بابیج هرگز ماشینش را کامل نساخت، اما این متن از روشن‌ترین شرح‌های هم‌روزگار دربارهٔ یکی از نخستین طرح‌های محاسبهٔ خودکار است.

برای علاقه‌مندان تاریخ رایانه، ریاضیات و مهندسی، این مقاله سندی خواندنی از آغاز اندیشهٔ ماشین حساب‌گر است.