The Fable of the Bees; or, Private Vices, Public Benefits

«افسانهٔ زنبورها؛ یا رذیلت‌های خصوصی، سودهای عمومی» اثر برنارد ماندویل، پزشک هلندی‌تبار ساکن لندن است. او نخست در ۱۷۰۵ شعر «کندوی غرغرو» را منتشر کرد و در ۱۷۱۴ آن را با تفسیرها و جستارهای افزوده در همین کتاب چاپ کرد. چاپ حاضر، که ۱۸۰۶ در ادینبورو درآمده، علاوه بر آن «جستاری دربارهٔ خیریه و مدارس خیریه»، «پژوهشی دربارهٔ سرشت جامعه» و دفاعیه‌ای از کتاب در برابر هیئت منصفهٔ میدلسکس دارد.

داستان کندویی است ثروتمند و پرتجمل اما پر از فریب و فساد. وقتی ساکنانش ناگهان درستکار می‌شوند، کسب‌وکار از رونق می‌افتد و کندو فقیر و خالی می‌شود. ماندویل در شرح‌های خود می‌گوید همین رذیلت‌هایی مثل طمع، غرور و تجمل‌خواهی چرخ اقتصاد و جامعه را می‌چرخانند.

کتاب در زمان خود رسوایی به پا کرد و منتقدان آن را مایهٔ فساد اخلاقی خواندند، اما بر اقتصاددانانی چون آدام اسمیت و فیلسوفانی چون هیوم اثر گذاشت. برای دوستداران فلسفهٔ اخلاق، اقتصاد سیاسی و طنز قرن هجدهم خواندنی و تحریک‌کننده است.